ရန္ကုန္၊ ၂၄ ၾသဂုတ္ ၂၀၁၅၊ ေနေနာင္

ၾသဂုတ္လ ၂၀ မွ ၂၁အထိ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ Park Royal Hotel တြင္ ဒိန္းမတ္အေျခစိုက္ အဖြဲ႔အစည္း တစ္ခုျဖစ္ သည့္ Danish Institute For Parties And Democracy ၏ပံ့ပိုးမႈျဖင့္ “ႏိုင္ငံေရးတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား ပါ၀င္မႈ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္္ ေဆြးေႏြးပြဲ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ေဆြးေႏြးပြဲသို႔ ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းေဒသႀကီးမ်ားမွ ႏိုင္ငံေရးပါတီေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္မွ အမ်ိဳးသမီးမ်ား တက္ေရာက္ခဲ့ၾကၿပီး ႏိုင္ငံေရးေခါင္္းေဆာင္မႈ အပိုင္းတြင္ အမ်ိဳးသမီးပါ၀င္မႈ က႑ ပိုမိုျမင့္မားေစရန္ အေရးဆိုႏိုင္ေရး၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားတြင္ အမ်ိဳးသမီးပါ၀င္မႈ မူ၀ါဒမ်ား၊ က်ား-မေရးရာ တန္းတူ ညီမွ်မႈရွိေရး၊ ဖြဲ႔စည္းပံုမ်ားတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ အခန္းက႑ ပိုမိုပါ၀င္လာႏိိုင္ေရး ျပန္လည္သံုးသပ္ျပင္ဆင္ရန္၊ အမ်ိဳးသမီး စြမ္းရည္ျမွင့္တင္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ပံ့ပိုးႏိုင္ရန္၊ ပါတီအခ်င္းခ်င္း လက္တြဲလုပ္ေဆာင္ရန္ အစရွိ သည္တို႔ကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။ ထိုသို႔တက္ေရာက္ၾကသူမ်ားတြင္ သက္ဆိုင္ရာပါတီ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၊ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ား၊ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား ပါ၀င္ခဲ့ၾကသည္။ ထိုထဲတြင္ ရခိုင္အမ်ဳိးသား ပါတီမွ ၂၀၁၅ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲ၌ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းတစ္ဦးအျဖစ္ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ မထုေမ လည္း အပါအ၀င္ျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္ရာ ၂၀၁၅ အလားအလာမ်ားႏွင့္ ပက္သက္ ၍ သူမႏွင့္ MID NEWS သတင္းေထာက္ ေနေနာင္ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့သည္မ်ားကို ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။
ေမး။ ။ အမအေနနဲ႔ ၂၀၁၅ ေရႊးေကာက္ပြဲမွာ ဘယ္မဲဆႏၵနယ္ေတြကေန ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္သြားမွာလဲ။ ၿပီးေတာ့ ဘယ္ပါတီကေန ၀င္ေရာက္အေရႊးခံမွာလဲဆိုတာ ပထမဆံုး ေျဖေပးပါ။
ေျဖ (မထုေမ) ။ ။ ဟုတ္ကဲ့ရွင့္။ လာမယ့္ ၂၀၁၅ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲက်ရင္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီကို ကိုယ္စားျပဳၿပီးေတာ့ အမ္း၊ ရမ္းၿဗဲ ႏွစ္ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္းၿပီးေတာ့ ယွဥ္ၿပိဳင္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေမး။ ။ အမအေနနဲ႔ ေရႊးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ က်င္လည္ခဲ့တဲ့နယ္ပယ္၊ ၿပီးေတာ့ ပညာေရး ေနာက္ခံအေနအထား ေတြကို ေျပာပါဦး။
ေျဖ(မထုေမ)။ ။ ပညာေရးအေနနဲ႔ကေတာ့ ရန္ကုန္မွာ ဆယ္တန္းေအာင္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ၂၀၀၈ ကေန ၂၀၁၄ အထိ Scholar Institute မွ အဂၤလိပ္စာဆရာမ လုပ္တယ္။ ၂၀၁၄ ကေန ၂၀၀၅ ဇြန္လ အထိ Shwe GAS Movement မွာ အလုပ္လုပ္ခဲ့တယ္။ အဓိကအားျဖင့္ အဂၤလိပ္စာဆရာမ တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ပညာေရး ေလာကမွာ အခ်ိန္အၾကာႀကီး က်င္လည္ခဲ့တယ္။
ေမး။ ။ က်ား-မ ေရးရာ တန္းတူညီမွ်မႈ မူ၀ါဒေတြကို ျမွင့္တင္ဖို႔အတြက္ဆိုရင္ အခ်ိန္ဘယ္ေလာက္ယူရလဲ။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာလို ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းစ ႏိုင္ငံေတြမွာေပါ့။
ေျဖ (မထုေမ)။ ။ ဘယ္ေလာက္အထိ ၾကာျမင့္မလဲဆိုေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေရးရာ ကိစၥရပ္ေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ကိုယ္တိုင္ ဘယ္အတိုင္းအတာအထိ အင္တိုက္အားတိုက္ ၀င္ေရာက္ေဆာင္ရြက္မလဲ ဆိုတဲ့အေပၚမွာ မူတည္ ေနတယ္ေပါ့ေနာ္။ ခုႏွစ္ေတြထက္စာရင္ေပါ့ေနာ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြ အားေကာင္းဖို႔၊ လႊတ္ေတာ္ထဲ ေရာက္လာဖို႔ အေရးႀကီးတယ္။ ၿပီးေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး စိတ္၀င္စားမႈေပါ့ေနာ္။ ဒီႏိုင္ငံေရး စိတ္၀င္စားမႈေတြကမွ ဘယ္ေလာက္ထိ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ရပ္တည္လႈပ္ရွားၾကမလဲ ဆိုတဲ့အေပၚမွာ မူတည္ေနတယ္လို႔ ထင္တယ္။
ေမး။ ။ ပါတီေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္က အမ်ိဳးသမီးေတြ တက္ေရာက္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတဲ့ ေတြ႕ဆံုမႈမွာ အမတို႔အေနနဲ႔အဓိကေတြ႔ရွိခဲ့ၾကတဲ့ စိန္ေခၚခ်က္ေတြ၊ မူ၀ါဒေတြက ဘာေတြလဲ။
ေျဖ(မထုေမ)။ ။ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေနတာကေတာ့ Networking ပဲ။ အမ်ဳိးသမီးအခ်င္းခ်င္းက တစ္ေယာက္ကိုတစ္ ေယာက္ ကူညီၾကမယ္၊ အမ်ိဳးသမီးအခ်င္းခ်င္း လႊတ္ေတာ္တြင္းႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ျပင္ပနယ္ပယ္မွာ ဘာပဲလုပ္လုပ္ ဒီ Networking ကို က်မတို႔ ခိုင္ခိုင္မာမာ တည္ေဆာက္ႏုိင္မယ္။ ရည္မွန္းခ်က္တစ္ခုကို အတူတူေလွ်ာက္လွမ္းႏိုင္ မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ အမ်ဳိးသမီးေတြနဲ႔ ပက္သက္တဲ့မူ၀ါဒတစ္ခု ထြက္ေပၚလာႏိုင္ဖို႔ဆိုတာက မခဲယွဥ္းဘူးလို႔ က်မ ယံုၾကည္တယ္။
ေမး။ ။ လႊတ္ေတာ္အတြင္း အမ်ိဳးသမီးပါ၀င္မႈနဲ႔ ပက္သက္ၿပီး ထူးျခားခ်က္တစ္ခုကို ရ၀မ္ဒါႏိုင္ငံမွာ ေတြ႔ရတယ္။ အာဏာရွင္စနစ္ကေန ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ကူးေျပာင္းခဲ့တဲ့ သူတို႔ႏိုင္ငံမွာ လႊတ္ေတာ္အတြင္း အမ်ိဳးသမီးပါ၀င္မႈ က ၂၀၁၅ မွာ ၆၃.၈ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ကမၻာ့ထိပ္ဆံုးစာရင္းမွာ ရွိေနတယ္။ ဖင္လန္၊ ဆြီဒင္ စတဲ့ စကၤဒီေနးဗီးယန္း ႏိုင္ငံေတြေတာင္ ထိပ္ဆံုး ၁၀ ႏိုင္ငံမွာပဲပါတယ္။ အေမရိကန္ကေတာ့ အဆင့္ ၇၂ ေနရာမွာပဲရွိေနတယ္လို႔ Forbes က ေဖာ္ျပခဲ့တယ္။ အာဏာရွင္စနစ္ကေန ေျပာင္းတာျခင္းတူတူ အခ်ိန္အတိုင္းအတာ တစ္ခုထိ ေရာက္ရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလဲ ဒီလိုအမ်ိဳးသမီးပါ၀င္မႈႏႈန္း ေတြ႔ျမင္ရမယ္ထင္လား။
ေျဖ (မထုေမ)။ ။ တစ္ႏိုင္ငံနဲ႔ တစ္ႏိုင္ငံ ေျပာင္းလဲပံုျခင္း၊ ဘက္ေပါင္းစံုေတာ့ မတူညီၾကဘူးေပါ့ေနာ္။ က်မ သိသေလာက္ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း အမ်ိဳးသမီးေတြအေနနဲ႔ မဲေပးပိုင္ခြင့္ကို မဲစေပးကတည္းက ရခဲ့ၾက တယ္။ ဆိုေတာ့အေစာက ေမးသလို အမ်ိဳးသမီးေတြက ကိုယ္ရဲ႕ရပိုင္ခြင့္ကို ဘယ္ေလာက္ အင္တိုက္အား တိုက္ လုပ္ေဆာင္သလဲဆိုတဲ့အေပၚ မူတည္တယ္။ ေနာက္တစ္ခုက အမ်ိဳးသမီးေတြကိုယ္တိုင္က ကိုယ့္ရဲ႕ Capacity ေတြကို ဒီ က်ား-မတန္းတူညီမွ်ေရးဆိုတဲ့အေပၚ အေျခခံၿပီး ကိုယ့္ရဲ႕စြမ္းရည္ေတြကို အမ်ိဳးသားေတြ ထက္ေတာ္လာေအာင္၊ အမ်ိဳးသားနည္းတူရွိႏိုင္ေအာင္ ဘယ္ေလာက္ထိ ျမင့္တင္ႏိုင္စြမ္းရွိလဲ။ ၿပီးေတာ့ တစ္ဘက္မွာလည္း လူအဖြဲ႕အစည္းက ဘယ္ေလာက္အထိပံ့ပိုးမလဲ အစရွိတာေတြအေပၚ မူတည္ေနတယ္။ ပထမတစ္ဆင့္အေနနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြကိုယ္တိုင္က Burning Desire ျပင္းျပင္းျပျပဆႏၵ ဘယ္ေလာက္ရွိလဲ။ ဒီဆႏၵကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏုိင္ေအာင္ ႏိုင္ငံေရးေလာကအတြင္းမွာ အခ်င္းခ်င္း ကူညီတာေပးတာတို႔ ဒါေတြ အရင္ဆံုးလုပ္ဖို႔ လိုအပ္မယ္ေပါ့။
ေမး။ ။ အမနားလည္ထားတဲ့ Gender Equaliy (က်ား-မ တန္းတူညီမွ်မႈ) နဲ႔ feminist (အမ်ဳိးသမီး၀ါဒီ) သေဘာ ထားအျမင္ကို ေျပာပါဦး။ ဒီႏွစ္ခုမွာ ဘာေတြကြာျခားလဲေပါ့။ မၾကာေသးမီ စစ္တမ္းတစ္ခုအရ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ က်ား-မတန္းတူညီမွ်မႈကို လုပ္ေနၾကတယ္ဆိုေပမယ့္ လုပ္ေနသူကိုယ္တိုင္က ဒီႏွစ္ခုကို ကြဲကြဲျပားျပား မသိႏိုင္ ေအာင္ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ဆိုထားတယ္။
ေျဖ(မထုေမ)။ ။ ဟုတ္ကဲ့ရွင့္။ က်မတို႔အေနနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးမ်ားရဲ႕ ရပိုင္ခြင့္ကို ႀကိဳးစားတဲ့ေနရာမွာ တစ္ဘက္ အမ်ိဳးသားမ်ားကိုလည္း မထိခိုက္ဖုိ႔က အေရးႀကီးတယ္။ ဆိုလိုတာက ဘာလဲဆိုရင္ က်မတို႔အမ်ိဳး သမီးေတြရဲ႕ Natural သဘာ၀ ပိုင္ဆိုင္မႈေတြကိုက ႏူးႏူးညံ့ညံ့ ပိုင္ဆုိင္ၾကတယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ အခြင့္အေရးကိုု ႀကိဳးစားတယ္ ဆိုတဲ့ေနရာမွာ တစ္ပါးသူအခြင့္အေရးကို မထိခိုက္ဖို႔လိုတယ္။ သဘာ၀ ပိုင္ဆိုင္ထားမႈေတြကို ကိုယ့္ရဲ႕ရပိုင္ခြင့္ ေတာင္းဆိုတဲ့ေနရာမွာ အသံုးျပဳသင့္တယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒါေၾကာင့္မိုလို႔ ငါ့တို႔အမ်ိဳးသမီးရယ္ဆိုၿပီး မဟုတ္ပဲ ကမၻာႀကီးမွာ အမ်ိဳးသမီးရယ္၊ အမ်ိဳးသားရယ္ဆိုၿပီး ရွိၾကတယ္။ အဲ့ဒီလိုရပိုင္ခြင့္ကို တစ္ပါးသူထိခိုက္မႈ မဟုတ္ ပဲနဲ႔ သီးသန္႔လႈပ္ရွား ေတာင္းဆိုသင့္တယ္။ သူတို႔ရဲ႕ရပိုင္ခြင့္ကို ယူတာမဟုတ္ဘဲ ကိုယ့္ေပ်ာက္ဆံုးေနတဲ့ ရပိုင္ခြင့္ ေတာင္းယူတာမ်ဴိး ျဖစ္သင့္တယ္။ ေျပာခ်င္တာက ဘာလဲဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြအေနနဲ႔ ကိုယ္အခြင့္ အေရးကို ႀကိဳးစားတဲ့ေနရာမွ Moderate (အလယ္အလတ္)ျဖစ္ဖို႔ အေရးႀကီးတယ္။ တစ္ဘက္ေစာင္းနင္းျဖစ္လို႔ မရဘူး။ အမ်ိဳးသားေတြကိုယ္္တိုင္ကလဲ ငါတို႔ဆီက အခြင့္အေရးေပးလိုက္ရတာ မဟုတ္ဘူး။ အမ်ိဳးသမီးေတြ အေနနဲ႔သူတို႔ နဂိုရမယ့္အခြင့္အေရးကို ေတာင္းဆိုတာဘဲဆိုၿပီး ခြင့္ျပဳေပးသင့္တယ္။ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္စလံုးက ဒီလို constructive point of view (ဘက္မွ်မွ်) ၾကည့္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ဒါေတြက ေျပာပေလာက္တဲ့ ျပႆနာျဖစ္လာ ေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ျမင္တယ္။
ေမး ။ ။ အခုဆိုရင္ ၂၀၁၅ အတြက္ အမ်ိဳးသမီး ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း စာရင္းေတြလည္း ထြက္ေပၚလာခဲ့ၿပီ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ နဲ႔ ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရႊးေကာက္ပြဲေတြကထက္ ဒီ ၂၀၁၅ မွာ လႊတ္ေတာ္အတြင္း အမ်ိဳးသမီး ပါ၀င္မႈ ဘယ္ေလာက္ထိ ျမင့္လာႏိုင္မယ္လို႔ထင္လဲ။ ပိုတိုးလာႏိုင္သလား၊ ေလွ်ာ့သြားႏိုင္လား။
ေျဖ(မထုေမ)။ ။ က်မထင္တာေပါ့ေလ။ ဒီကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြက ျပည္သူလူထုကို ဘယ္ေလာက္ထိ ကိုယ့္ရဲ႕မူ၀ါဒကို ခ်ျပႏုိင္မလဲ။ ေနာက္တစ္ခုက ကိုယ့္ရဲ႕မူ၀ါဒက ျပည္သူလူထုရဲ႕လိုအပ္ခ်က္ကို ဘယ္ေလာက္ ထိ Reflect (ထင္ဟပ္) ေစႏိုင္မလဲဆိုတဲ့ တန္ျပန္မႈအေပၚမွာပဲ ျပည္သူလုထုက မဲေပးမွာေလ။ ေနာက္တစ္ခုက အမ်ိဳးသမီးေတြ ပိုၿပီးေတာ့ ပါ၀င္လာျခင္းက ကိုယ္စားလွယ္ေတြမ်ားလာျခင္းက MP (အမတ္) ျဖစ္လာေရးကို ဦးတည္လာတာကေတာ့ တစ္ဘက္ကမွန္တယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ဘက္မွာ အဲ့ဒီပါ၀င္လာတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ ကိုယ္တိုင္က ျပည္သူလုထူအသံကို ကိုယ္စားျပဳၿပီး ဘယ္ေလာက္ထိ ေျပာႏိုင္မလဲ။ မဲေပးတဲ့သူေတြက ဒီ အမ်ိဳးသမီးေတြက MP (အမတ္) ျဖစ္လာေအာင္ မဲေပးၾကလိမ့္မယ္။ ပိုတိုးလာႏိုင္တဲ့ အေနအထားကိုေတာ့ ျမန္မာျပည္အထက္ပိုင္းမွာ ေတြ႕ေနရတယ္။ အထူးသျဖင့္ မႏၱေလးမွာ ေတြ႕ရတယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြ ကိုယ္တိုင္ ကလည္း MP ျဖစ္လာဖို႔ အထူးႀကိဳးစားလာတယ္ဆိုတာ ေတြ႕ရတယ္။ ၂၀၁၅ မွာေတာ့ ၂၀၁၀ ကထက္ ပိုၿပီး ေတာ့ အမ်ိဳးသမီးအမတ္ေတြ လႊတ္ေတာ္အတြင္းမွာ ျမင္ေတြ႕ရမယ္လို႔ ထင္တယ္။
ေမး။ ။ လက္ရွိ လႊတ္ေတာ္မ်ားအတြင္း အမ်ိဳးသမီးေတြပါ၀င္မႈက ၄.၆ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရွိေနတယ္။ ဒီထဲမွာမွ ၀န္ႀကီးႏွစ္ဦး၊ ဒု၀န္ႀကီး ၄ ဦးအထိရွိေနတာကို ေတြ႕ရတယ္။ ၂၀၁၅ မွာေကာ ဒီလို၀န္ႀကီးအဆင့္ေတြထဲမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ဘယ္ႏွစ္ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္မ်ား ပါလာႏိုင္ဦးမယ္ထင္လဲ။
ေျဖ။ ။ ဒါေတြကေတာ့ေလ။ ပါတီႀကီးေတြအေနနဲ႔၊ အထူးသျဖင့္ အစိုးရဖြဲ႔ႏိုင္ေလာက္တဲ့ ပါတီႀကီးေတြက အမ်ိဳးသမီးေတြကို ၀န္ႀကီးအျဖစ္ေနရာေပးဖုိ႔ ဘယ္ေလာက္ထိ လိုလုိလားလားရွိသလဲ။ အမ်ိဳးသမီးေတြကေကာ ၀န္ႀကီးလုပ္ဖို႔ ဘယ္ေလာက္ဆႏၵရွိသလဲ။ ၀န္ႀကီးတာ၀န္ထမ္းေဆာင္ဖို႔ ဘယ္ေလာက္ထိ အရည္အခ်င္းရွိသလဲ ဆိုတဲ့အေပၚမွာ အမ်ားႀကီး မူတည္ေနတယ္။ အရည္အခ်င္းရွိလာရင္ေတာ့ ဒီ၀န္ႀကီးေနရာကို အမ်ိဳးသမီးရယ္ အမ်ဳိးသားရယ္မွ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီတာ၀န္ကို ထမ္းေဆာင္ႏိုင္တဲ့သူကို တာ၀န္ေပးအပ္တာကပဲ ႏိုင္ငံအတြက္ ပိုၿပီးေတာ့ ေကာင္းမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။
ေမး။ ။ မြန္ျပည္နယ္မွာဆို အမ်ိဳးသမီးပါတီ ရွိေနတယ္။ ရခိုင္မွာဆိုလည္း လႈမႈေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြမွာ အမ်ိဳး သမီးေတြ အဓိကေနရာေတြက တာ၀န္ထမ္းေနၾကတယ္။ ၂၀၁၀ ထက္ ၂၀၁၅ မွာ နယ္ပယ္အရပ္ရပ္က အမ်ိဳး သမီးေတြ ပါ၀င္လာဖို႔ ဘယ္လိုအေျခအေန ရွိေနတယ္ထင္လဲ။
ေျဖ။ ။ ၂၀၁၀ထက္စာရင္ေတာ့ ၂၀၁၅မွာ အမ်ိဳးသမီးေတြပိုၿပီးေတာ့ တက္ၾကြလာၾကတယ္။ အမ်ိဳးသမီးအေရး လႈပ္ရွားတဲ့ အဖြဲ႔ေတြလည္း ျမန္မာျပည္မွာပိုၿပီးေတာ့ မ်ားလာတယ္။ ဆိုေတာ့ တစံုတရာ အတိုင္းအတာအထိ တိုးတက္လာတယ္လို႔ ျမင္တယ္ေပါ့ေနာ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ခုနကေမးသလို မြန္အမ်ိဳးသမီးပါတီရယ္လို႔ ျဖစ္ေပၚ လာမႈမ်ိဳးေပါ့။ ဒါလည္း လိုအပ္ခ်က္အရ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္မယ္ေပါ့ေနာ္။ဆိုေတာ့ အမထင္တာက်လို႔ရွိရင္ တကယ့္ ႏိုင္ငံအေျပာင္းအလဲမွာ အမ်ိဳးသမီးသီးသန္႔ဆိုတာရယ္လို႔ လုပ္ဖို႔ဆိုတာထက္ ႏိုင္ငံတိုးတက္ဖို႔ လုပ္တာက ပိုၿပီး ေတာ့ အခရာက်တယ္ေပါ့။
ေမး။ ။ ရန္ကုန္တိုင္းမွာဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီးရပ္/ေက်း ဥကၠဌက ၄၁ ေယာက္အထိရွိေနတယ္။ အခ်ိဳ႕ျပည္နယ္ေတြ မွာလည္း အမ်ိဳးသမီးရပ္/ေက်း ဥကၠဌေတြ ရွိေနတယ္။ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုကေတာ့ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာတင္မကဘဲ ရပ္/ေက်းလုိ အဆင့္ေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ၂၀၁၅ မွာပါ၀င္ဖို႔ ပိုရွိလာႏိုင္တယ္ဆိုတာ ခန္႔မွန္းခ်က္ထုတ္ထား တယ္။ ဒီလိုပါ၀င္ဖို႔ဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီးကိုယ္တိုင္က စိတ္ဆႏၵဘယ္ေလာက္ထိ ျပင္းျပေနမွ ရႏိုင္မလဲ။
ေျဖ။ ။ ဟုတ္ကဲ့ရွင့္။ ဒီလုိမ်ိဳး ရာခိုင္ႏႈန္း ေတာ္ေတာ္မ်ားလာခဲ့ျခင္းက အမ်ိဳးသမီး Awarness ကို ဒီအုုပ္ခ်ဴပ္ေရး၊ ဒီႏိုင္ငံေရး က႑ပိုင္းကို ပိုၿပီးေတာ့ တာ၀န္ယူခ်င္တဲ့ အမ်ဳိးသမီးမ်ားလာျခင္းက ႏိုင္ငံတိုးတက္ဖို႔ ေကာင္းမြန္တဲ့ အလားအလာတစ္ခုပါ။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆိုေတာ့ ဒီႏိုင္ငံရဲ႕ ထက္၀က္ေက်ာ္ေသာ လူဦးေရက အမ်ဳိးသမီးထု မိန္းမ သားေတြျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ ဒီအမ်ဳိးသမီးပါ၀င္ျခင္းက သူတို႔တစ္စုတည္းအတြက္တင္မဟုတ္ပဲ ႏိုင္ငံ အတြက္ကိုယ္စားျပဳပါ၀င္လာတာျဖစ္လို႔ ဒါကအေပါင္းလကၡဏာလို႔ျမင္ပါတယ္။
ေမး။ ။ ပါတီေတြအတြင္း၊ အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ားအတြင္း အမ်ဳိးသမီးေတြ ပါ၀င္ေနတာ၊ ပါ၀င္ဖို႔ လုပ္ေဆာင္ေနတာေတြက အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ လြတ္လပ္လာလား။ ဟန္ျပအေျခအေနလား။ လံုး၀ မလြတ္လပ္ေသးတဲ့ အေနအထားလား။ ဘယ္လိုျမင္လဲ။
ေျဖ (မထုေမ) ။ ။ ပါ၀င္လာတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒါကအမ်ိဳးသမီးေတြကိုယ္တိုင္ တက္တက္ၾကြၾကြ ပါ၀င္လႈပ္ရွားလို႔ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ တစ္စံုတစ္ေယာက္က ေနရာေပးတယ္ဆိုတာထက္ အမ်ိဳးသမိးေတြက ကိုယ့္အခြင့္အေရးကို ကိုယ္ တိုက္ပြဲ၀င္ၾကတာ ႀကိဳးစားၾကတာ ဆိုရင္ေတာ့ ပိုမွန္လိမ့္မယ္ေပါ့ေနာ္။
ေမး။ ။ ဟုတ္ကဲ့။ ၂၀၁၅ မွာဆိုရင္ ရခိုင္မွာပါတီႀကီးေတြ ေအာင္ျမင္မႈမရႏိုင္ဘူးလို႔ သိထားၾကတယ္ေပါ့။ ပါတီႀကီးေတြအတြက္ အခက္အခဲတစ္ခုဆိုတာထက္ ပိုေနတယ္ေပါ့။ ဒီျဖင့္ ျပည္နယ္ေတြမွာ ရႏိုင္ေပမယ့္ ရခိုင္ မွာေတာ့ လံုး၀မျဖစ္ႏိုင္ဘူးေပါ့။ ဆိုေတာ့ ရခိုင္မွာ ျပည္နယ္အစိုးရ ဖြဲ႕ႏိုင္ေလာက္တဲ့ ပါတီအဖြဲ႔အစည္းက ဘယ္ အဖြဲ႕အစည္း ျဖစ္ႏိုင္မယ္လို႔ အမ ခန္႔မွန္းလဲ။
ေျဖ (မထုေမ) ။ ။ အင္း။ တရားမွ်တၿပီး လႊတ္လပ္တဲ့ ေရႊးေကာက္ပြဲျဖစ္မယ္။ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေလာင္းေတြ အေနနဲ႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ စည္းရံုးပိုင္ခြင့္ ရမယ္ဆိုရင္ေပါ့ေနာ္။ ပါတီႀကီးေတြဆိုတာထက္ ရခိုင္အမ်ိဳးသား အက်ဴိးစီးပြားကို ကာကြယ္ႏိုင္တဲ့ ပါတီတစ္ရပ္က အႏိုင္ရရွိမယ္လို႔ ယံုၾကည္တယ္။
ေမး။ ။ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္ ရပ္နားဖို႔အဆိုေတြ တင္ခဲ့တဲ့အထိ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဆိုေတာ့ ျပန္လည္တည္ေထာင္ဖို႔ ကိစၥေတြမွာ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြ အေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ထိ ပါ၀င္ႏိုင္မယ္လို႔ထင္လဲ။
ေျဖ (မထုေမ) ။ ။ က်မ ရခိုင္မွာ ၁၂ ရက္ေလာက္ေနၿပီး ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းေတြကို လုပ္ခဲ့တယ္။ အခု အခ်ိန္အထိေတာ့ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ လႈမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြထဲက တစ္ေယာက္ခ်င္း ဦးေဆာင္ကူညီ မႈေတြကလြဲရင္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ရယ္လို႔၊ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းရယ္လို႔ မ်ားမ်ားစားစား ကူညီတာ မေတြ႕ရဘူး။ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ယူေရးဆိုတဲ့ ေနရာမွာေတာ့ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဆိုတာထက္ အစိုးရက တာ၀န္ယူ လုပ္ေဆာင္ေပးဖို႔ အေရးတႀကီး လုိအပ္ေနတယ္လို႔ထင္တယ္။
ေမး။ ။ ရခိုင္ျပည္နယ္ အစိုးရရဲ႕ ထုတ္ျပန္မႈအရေပါ့ေနာ္။ ပ်က္စီးဆံုးရႈံးမႈ ပမာဏဟာ က်ပ္ဘီလီယံ ၄၀ ေက်ာ္ ရွိတယ္လို႔ ျပည္နယ္အစိုးရက ထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။ ဒီအထဲမွာ ကေလးေတြအတြက္ အေျခအေနက အေတာ္ဆိုး ေနတယ္လို႔ သိရတယ္။ အမ သာ အမ ၿပိဳင္မယ့္မဲဆႏၵနယ္ေတြက အႏိုင္ရၿပီဆိုရင္ ကေလးေတြအတြက္ ဘယ္ အရာကို ဦးစားေပးလုပ္မလဲ။
ေျဖ (မထုေမ) ။ ။ အခုေလာေလာဆယ္ ေတြ႕ရတာက သဘာ၀ေဘးအႏၱာရယ္ ခံစားရတဲ့ ေဒသမွာဆိုရင္ ေသာက္ေရသံုးေရသန္႔သန္႔ ရရွိဖို႔က အေရးတႀကီး လိုအပ္ေနတယ္။ ခေလးေတြက အနာေတြ ေပါက္ေနၾကၿပီ။ ေလာေလာဆယ္ သူတို႔ရဲ႕က်န္းမာေရးက အေရးႀကီးတယ္။ တစ္ဆင့္တက္လာၿပီ ဆိုရင္ေတာ့ ပညာေရးပိုင္းေပါ့။
ေမး။ ။ အခုဆိုရင္ေပါ့။ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာနဲ႔ အေထြေထြေရႊးေကာက္ပြဲႀကီး က်င္းပေတာ့မယ္။ ဒီပြဲ ေအာင္ျမင္စြာ က်င္းပႏိုင္ဖို႔ ႏိုင္ငံတကာေကာ၊ ျပည္တြင္းကေကာ အားလံုး All inclusive ပါ၀င္လာဖို႔က ဘယ္ အတိုင္းအတာအထိ အေရးႀကီးမယ္ထင္လဲ။
ေျဖ(မထုေမ)။ ။ အရမ္းကို အေရးႀကီးပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ၂၀၁၅ က ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တကယ့္အေရး ႀကီးတဲ့ ေျပာင္းလဲမႈႀကီးေပါ့ေနာ္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္မို႔ ႏိုင္ငံတကာအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ သန္႔ရွင္းတဲ့ ေရႊးေကာက္ပြဲတစ္ခုျဖစ္ဖို႔ တရားမွ်တတဲ့ ေရႊးေကာက္ပြဲတစ္ခုျဖစ္ဖို႔ သူတို႔ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ ဆိုတာလဲ အရမ္းကို လိုအပ္တယ္။ မမွ်တဘူးဆိုရင္ေတာင္ေပါ့ေနာ္။ အဲ့ဒီေန႔မွာပဲ On the spot သတင္းအေနနဲ႔ျဖစ္ေစ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ကလဲ အမ်ားႀကီးလိုတယ္။ ဟုတ္တယ္ ၂၀၁၅ မွာ All Inclusives ျဖစ္ဖို႔ ႏုိင္ငံတကာေကာ ျပည္တြင္းမွာပါ အေတာ္ေလး စိတ္၀င္စားေနတာ ေတြ႕ရတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ၂၀၁၅ က ျမန္မာႏိုင္ငံ အေျပာင္းအလဲအတြက္ တစ္စံုတစ္ရာအထိ ႀကီးမားတဲ့ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ႏုိင္တယ္လို႔ အမကိုယ္တုိင္ ယူဆတယ္။
ေမး။ ။ အမအေနနဲ႔ အမရဲ႕ မဲဆႏၵနယ္ေျမကေန ၀င္ေရာက္ေရႊးေကာက္ခံမယ္။ ၿပီးေတာ့ ေရႊးေကာက္ပြဲမွာ အႏိုင္ရၿပီး လႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္မယ္ဆိုရင္ ဘယ္လို အဆိုမ်ဴိးကို ပထမဆံုး တင္သြင္းမလဲဆိုတာ ေနာက္ဆံုး အေနနဲ႔ ေျဖေပးပါ။
ေျဖ (မထုေမ) ။ ။ ပထမဆံုးအေနနဲ႔ က်မတို႔ တိုင္းရင္းသားေတြ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆံုးရႈံးခဲ့ရတဲ့ တိုင္းရင္းသား အခြင့္အေရးရဖို႔အတြက္ ေနၿပီးေတာ့ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္မွာ က်မတို႔လို ဘ၀တူ တိုင္းရင္းသားမ်ားနဲ႔ ရပိုင္ခြင့္ကို ေတာင္းဆိုတဲ့ ပထမဆံုး အဆိုေပါ့ေနာ္။ ဒီအဆိုကို တင္ဖို႔မ်ားပါတယ္။
http://www.myanmardemocracy.org/
ၾသဂုတ္လ ၂၀ မွ ၂၁အထိ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ Park Royal Hotel တြင္ ဒိန္းမတ္အေျခစိုက္ အဖြဲ႔အစည္း တစ္ခုျဖစ္ သည့္ Danish Institute For Parties And Democracy ၏ပံ့ပိုးမႈျဖင့္ “ႏိုင္ငံေရးတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား ပါ၀င္မႈ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္္ ေဆြးေႏြးပြဲ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ေဆြးေႏြးပြဲသို႔ ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းေဒသႀကီးမ်ားမွ ႏိုင္ငံေရးပါတီေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္မွ အမ်ိဳးသမီးမ်ား တက္ေရာက္ခဲ့ၾကၿပီး ႏိုင္ငံေရးေခါင္္းေဆာင္မႈ အပိုင္းတြင္ အမ်ိဳးသမီးပါ၀င္မႈ က႑ ပိုမိုျမင့္မားေစရန္ အေရးဆိုႏိုင္ေရး၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားတြင္ အမ်ိဳးသမီးပါ၀င္မႈ မူ၀ါဒမ်ား၊ က်ား-မေရးရာ တန္းတူ ညီမွ်မႈရွိေရး၊ ဖြဲ႔စည္းပံုမ်ားတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ အခန္းက႑ ပိုမိုပါ၀င္လာႏိိုင္ေရး ျပန္လည္သံုးသပ္ျပင္ဆင္ရန္၊ အမ်ိဳးသမီး စြမ္းရည္ျမွင့္တင္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ပံ့ပိုးႏိုင္ရန္၊ ပါတီအခ်င္းခ်င္း လက္တြဲလုပ္ေဆာင္ရန္ အစရွိ သည္တို႔ကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။ ထိုသို႔တက္ေရာက္ၾကသူမ်ားတြင္ သက္ဆိုင္ရာပါတီ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၊ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ား၊ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား ပါ၀င္ခဲ့ၾကသည္။ ထိုထဲတြင္ ရခိုင္အမ်ဳိးသား ပါတီမွ ၂၀၁၅ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲ၌ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းတစ္ဦးအျဖစ္ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ မထုေမ လည္း အပါအ၀င္ျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္ရာ ၂၀၁၅ အလားအလာမ်ားႏွင့္ ပက္သက္ ၍ သူမႏွင့္ MID NEWS သတင္းေထာက္ ေနေနာင္ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့သည္မ်ားကို ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။
ေမး။ ။ အမအေနနဲ႔ ၂၀၁၅ ေရႊးေကာက္ပြဲမွာ ဘယ္မဲဆႏၵနယ္ေတြကေန ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္သြားမွာလဲ။ ၿပီးေတာ့ ဘယ္ပါတီကေန ၀င္ေရာက္အေရႊးခံမွာလဲဆိုတာ ပထမဆံုး ေျဖေပးပါ။
ေျဖ (မထုေမ) ။ ။ ဟုတ္ကဲ့ရွင့္။ လာမယ့္ ၂၀၁၅ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲက်ရင္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီကို ကိုယ္စားျပဳၿပီးေတာ့ အမ္း၊ ရမ္းၿဗဲ ႏွစ္ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္းၿပီးေတာ့ ယွဥ္ၿပိဳင္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေမး။ ။ အမအေနနဲ႔ ေရႊးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ က်င္လည္ခဲ့တဲ့နယ္ပယ္၊ ၿပီးေတာ့ ပညာေရး ေနာက္ခံအေနအထား ေတြကို ေျပာပါဦး။
ေျဖ(မထုေမ)။ ။ ပညာေရးအေနနဲ႔ကေတာ့ ရန္ကုန္မွာ ဆယ္တန္းေအာင္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ၂၀၀၈ ကေန ၂၀၁၄ အထိ Scholar Institute မွ အဂၤလိပ္စာဆရာမ လုပ္တယ္။ ၂၀၁၄ ကေန ၂၀၀၅ ဇြန္လ အထိ Shwe GAS Movement မွာ အလုပ္လုပ္ခဲ့တယ္။ အဓိကအားျဖင့္ အဂၤလိပ္စာဆရာမ တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ပညာေရး ေလာကမွာ အခ်ိန္အၾကာႀကီး က်င္လည္ခဲ့တယ္။
ေမး။ ။ က်ား-မ ေရးရာ တန္းတူညီမွ်မႈ မူ၀ါဒေတြကို ျမွင့္တင္ဖို႔အတြက္ဆိုရင္ အခ်ိန္ဘယ္ေလာက္ယူရလဲ။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာလို ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းစ ႏိုင္ငံေတြမွာေပါ့။
ေျဖ (မထုေမ)။ ။ ဘယ္ေလာက္အထိ ၾကာျမင့္မလဲဆိုေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေရးရာ ကိစၥရပ္ေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ကိုယ္တိုင္ ဘယ္အတိုင္းအတာအထိ အင္တိုက္အားတိုက္ ၀င္ေရာက္ေဆာင္ရြက္မလဲ ဆိုတဲ့အေပၚမွာ မူတည္ ေနတယ္ေပါ့ေနာ္။ ခုႏွစ္ေတြထက္စာရင္ေပါ့ေနာ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြ အားေကာင္းဖို႔၊ လႊတ္ေတာ္ထဲ ေရာက္လာဖို႔ အေရးႀကီးတယ္။ ၿပီးေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး စိတ္၀င္စားမႈေပါ့ေနာ္။ ဒီႏိုင္ငံေရး စိတ္၀င္စားမႈေတြကမွ ဘယ္ေလာက္ထိ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ရပ္တည္လႈပ္ရွားၾကမလဲ ဆိုတဲ့အေပၚမွာ မူတည္ေနတယ္လို႔ ထင္တယ္။
ေမး။ ။ ပါတီေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္က အမ်ိဳးသမီးေတြ တက္ေရာက္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတဲ့ ေတြ႕ဆံုမႈမွာ အမတို႔အေနနဲ႔အဓိကေတြ႔ရွိခဲ့ၾကတဲ့ စိန္ေခၚခ်က္ေတြ၊ မူ၀ါဒေတြက ဘာေတြလဲ။
ေျဖ(မထုေမ)။ ။ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေနတာကေတာ့ Networking ပဲ။ အမ်ဳိးသမီးအခ်င္းခ်င္းက တစ္ေယာက္ကိုတစ္ ေယာက္ ကူညီၾကမယ္၊ အမ်ိဳးသမီးအခ်င္းခ်င္း လႊတ္ေတာ္တြင္းႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ျပင္ပနယ္ပယ္မွာ ဘာပဲလုပ္လုပ္ ဒီ Networking ကို က်မတို႔ ခိုင္ခိုင္မာမာ တည္ေဆာက္ႏုိင္မယ္။ ရည္မွန္းခ်က္တစ္ခုကို အတူတူေလွ်ာက္လွမ္းႏိုင္ မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ အမ်ဳိးသမီးေတြနဲ႔ ပက္သက္တဲ့မူ၀ါဒတစ္ခု ထြက္ေပၚလာႏိုင္ဖို႔ဆိုတာက မခဲယွဥ္းဘူးလို႔ က်မ ယံုၾကည္တယ္။
ေမး။ ။ လႊတ္ေတာ္အတြင္း အမ်ိဳးသမီးပါ၀င္မႈနဲ႔ ပက္သက္ၿပီး ထူးျခားခ်က္တစ္ခုကို ရ၀မ္ဒါႏိုင္ငံမွာ ေတြ႔ရတယ္။ အာဏာရွင္စနစ္ကေန ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ကူးေျပာင္းခဲ့တဲ့ သူတို႔ႏိုင္ငံမွာ လႊတ္ေတာ္အတြင္း အမ်ိဳးသမီးပါ၀င္မႈ က ၂၀၁၅ မွာ ၆၃.၈ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ကမၻာ့ထိပ္ဆံုးစာရင္းမွာ ရွိေနတယ္။ ဖင္လန္၊ ဆြီဒင္ စတဲ့ စကၤဒီေနးဗီးယန္း ႏိုင္ငံေတြေတာင္ ထိပ္ဆံုး ၁၀ ႏိုင္ငံမွာပဲပါတယ္။ အေမရိကန္ကေတာ့ အဆင့္ ၇၂ ေနရာမွာပဲရွိေနတယ္လို႔ Forbes က ေဖာ္ျပခဲ့တယ္။ အာဏာရွင္စနစ္ကေန ေျပာင္းတာျခင္းတူတူ အခ်ိန္အတိုင္းအတာ တစ္ခုထိ ေရာက္ရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလဲ ဒီလိုအမ်ိဳးသမီးပါ၀င္မႈႏႈန္း ေတြ႔ျမင္ရမယ္ထင္လား။
ေျဖ (မထုေမ)။ ။ တစ္ႏိုင္ငံနဲ႔ တစ္ႏိုင္ငံ ေျပာင္းလဲပံုျခင္း၊ ဘက္ေပါင္းစံုေတာ့ မတူညီၾကဘူးေပါ့ေနာ္။ က်မ သိသေလာက္ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း အမ်ိဳးသမီးေတြအေနနဲ႔ မဲေပးပိုင္ခြင့္ကို မဲစေပးကတည္းက ရခဲ့ၾက တယ္။ ဆိုေတာ့အေစာက ေမးသလို အမ်ိဳးသမီးေတြက ကိုယ္ရဲ႕ရပိုင္ခြင့္ကို ဘယ္ေလာက္ အင္တိုက္အား တိုက္ လုပ္ေဆာင္သလဲဆိုတဲ့အေပၚ မူတည္တယ္။ ေနာက္တစ္ခုက အမ်ိဳးသမီးေတြကိုယ္တိုင္က ကိုယ့္ရဲ႕ Capacity ေတြကို ဒီ က်ား-မတန္းတူညီမွ်ေရးဆိုတဲ့အေပၚ အေျခခံၿပီး ကိုယ့္ရဲ႕စြမ္းရည္ေတြကို အမ်ိဳးသားေတြ ထက္ေတာ္လာေအာင္၊ အမ်ိဳးသားနည္းတူရွိႏိုင္ေအာင္ ဘယ္ေလာက္ထိ ျမင့္တင္ႏိုင္စြမ္းရွိလဲ။ ၿပီးေတာ့ တစ္ဘက္မွာလည္း လူအဖြဲ႕အစည္းက ဘယ္ေလာက္အထိပံ့ပိုးမလဲ အစရွိတာေတြအေပၚ မူတည္ေနတယ္။ ပထမတစ္ဆင့္အေနနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြကိုယ္တိုင္က Burning Desire ျပင္းျပင္းျပျပဆႏၵ ဘယ္ေလာက္ရွိလဲ။ ဒီဆႏၵကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏုိင္ေအာင္ ႏိုင္ငံေရးေလာကအတြင္းမွာ အခ်င္းခ်င္း ကူညီတာေပးတာတို႔ ဒါေတြ အရင္ဆံုးလုပ္ဖို႔ လိုအပ္မယ္ေပါ့။
ေမး။ ။ အမနားလည္ထားတဲ့ Gender Equaliy (က်ား-မ တန္းတူညီမွ်မႈ) နဲ႔ feminist (အမ်ဳိးသမီး၀ါဒီ) သေဘာ ထားအျမင္ကို ေျပာပါဦး။ ဒီႏွစ္ခုမွာ ဘာေတြကြာျခားလဲေပါ့။ မၾကာေသးမီ စစ္တမ္းတစ္ခုအရ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ က်ား-မတန္းတူညီမွ်မႈကို လုပ္ေနၾကတယ္ဆိုေပမယ့္ လုပ္ေနသူကိုယ္တိုင္က ဒီႏွစ္ခုကို ကြဲကြဲျပားျပား မသိႏိုင္ ေအာင္ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ဆိုထားတယ္။
ေျဖ(မထုေမ)။ ။ ဟုတ္ကဲ့ရွင့္။ က်မတို႔အေနနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးမ်ားရဲ႕ ရပိုင္ခြင့္ကို ႀကိဳးစားတဲ့ေနရာမွာ တစ္ဘက္ အမ်ိဳးသားမ်ားကိုလည္း မထိခိုက္ဖုိ႔က အေရးႀကီးတယ္။ ဆိုလိုတာက ဘာလဲဆိုရင္ က်မတို႔အမ်ိဳး သမီးေတြရဲ႕ Natural သဘာ၀ ပိုင္ဆိုင္မႈေတြကိုက ႏူးႏူးညံ့ညံ့ ပိုင္ဆုိင္ၾကတယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ အခြင့္အေရးကိုု ႀကိဳးစားတယ္ ဆိုတဲ့ေနရာမွာ တစ္ပါးသူအခြင့္အေရးကို မထိခိုက္ဖို႔လိုတယ္။ သဘာ၀ ပိုင္ဆိုင္ထားမႈေတြကို ကိုယ့္ရဲ႕ရပိုင္ခြင့္ ေတာင္းဆိုတဲ့ေနရာမွာ အသံုးျပဳသင့္တယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒါေၾကာင့္မိုလို႔ ငါ့တို႔အမ်ိဳးသမီးရယ္ဆိုၿပီး မဟုတ္ပဲ ကမၻာႀကီးမွာ အမ်ိဳးသမီးရယ္၊ အမ်ိဳးသားရယ္ဆိုၿပီး ရွိၾကတယ္။ အဲ့ဒီလိုရပိုင္ခြင့္ကို တစ္ပါးသူထိခိုက္မႈ မဟုတ္ ပဲနဲ႔ သီးသန္႔လႈပ္ရွား ေတာင္းဆိုသင့္တယ္။ သူတို႔ရဲ႕ရပိုင္ခြင့္ကို ယူတာမဟုတ္ဘဲ ကိုယ့္ေပ်ာက္ဆံုးေနတဲ့ ရပိုင္ခြင့္ ေတာင္းယူတာမ်ဴိး ျဖစ္သင့္တယ္။ ေျပာခ်င္တာက ဘာလဲဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြအေနနဲ႔ ကိုယ္အခြင့္ အေရးကို ႀကိဳးစားတဲ့ေနရာမွ Moderate (အလယ္အလတ္)ျဖစ္ဖို႔ အေရးႀကီးတယ္။ တစ္ဘက္ေစာင္းနင္းျဖစ္လို႔ မရဘူး။ အမ်ိဳးသားေတြကိုယ္္တိုင္ကလဲ ငါတို႔ဆီက အခြင့္အေရးေပးလိုက္ရတာ မဟုတ္ဘူး။ အမ်ိဳးသမီးေတြ အေနနဲ႔သူတို႔ နဂိုရမယ့္အခြင့္အေရးကို ေတာင္းဆိုတာဘဲဆိုၿပီး ခြင့္ျပဳေပးသင့္တယ္။ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္စလံုးက ဒီလို constructive point of view (ဘက္မွ်မွ်) ၾကည့္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ဒါေတြက ေျပာပေလာက္တဲ့ ျပႆနာျဖစ္လာ ေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ျမင္တယ္။
ေမး ။ ။ အခုဆိုရင္ ၂၀၁၅ အတြက္ အမ်ိဳးသမီး ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း စာရင္းေတြလည္း ထြက္ေပၚလာခဲ့ၿပီ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ နဲ႔ ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရႊးေကာက္ပြဲေတြကထက္ ဒီ ၂၀၁၅ မွာ လႊတ္ေတာ္အတြင္း အမ်ိဳးသမီး ပါ၀င္မႈ ဘယ္ေလာက္ထိ ျမင့္လာႏိုင္မယ္လို႔ထင္လဲ။ ပိုတိုးလာႏိုင္သလား၊ ေလွ်ာ့သြားႏိုင္လား။
ေျဖ(မထုေမ)။ ။ က်မထင္တာေပါ့ေလ။ ဒီကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြက ျပည္သူလူထုကို ဘယ္ေလာက္ထိ ကိုယ့္ရဲ႕မူ၀ါဒကို ခ်ျပႏုိင္မလဲ။ ေနာက္တစ္ခုက ကိုယ့္ရဲ႕မူ၀ါဒက ျပည္သူလူထုရဲ႕လိုအပ္ခ်က္ကို ဘယ္ေလာက္ ထိ Reflect (ထင္ဟပ္) ေစႏိုင္မလဲဆိုတဲ့ တန္ျပန္မႈအေပၚမွာပဲ ျပည္သူလုထုက မဲေပးမွာေလ။ ေနာက္တစ္ခုက အမ်ိဳးသမီးေတြ ပိုၿပီးေတာ့ ပါ၀င္လာျခင္းက ကိုယ္စားလွယ္ေတြမ်ားလာျခင္းက MP (အမတ္) ျဖစ္လာေရးကို ဦးတည္လာတာကေတာ့ တစ္ဘက္ကမွန္တယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ဘက္မွာ အဲ့ဒီပါ၀င္လာတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ ကိုယ္တိုင္က ျပည္သူလုထူအသံကို ကိုယ္စားျပဳၿပီး ဘယ္ေလာက္ထိ ေျပာႏိုင္မလဲ။ မဲေပးတဲ့သူေတြက ဒီ အမ်ိဳးသမီးေတြက MP (အမတ္) ျဖစ္လာေအာင္ မဲေပးၾကလိမ့္မယ္။ ပိုတိုးလာႏိုင္တဲ့ အေနအထားကိုေတာ့ ျမန္မာျပည္အထက္ပိုင္းမွာ ေတြ႕ေနရတယ္။ အထူးသျဖင့္ မႏၱေလးမွာ ေတြ႕ရတယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြ ကိုယ္တိုင္ ကလည္း MP ျဖစ္လာဖို႔ အထူးႀကိဳးစားလာတယ္ဆိုတာ ေတြ႕ရတယ္။ ၂၀၁၅ မွာေတာ့ ၂၀၁၀ ကထက္ ပိုၿပီး ေတာ့ အမ်ိဳးသမီးအမတ္ေတြ လႊတ္ေတာ္အတြင္းမွာ ျမင္ေတြ႕ရမယ္လို႔ ထင္တယ္။
ေမး။ ။ လက္ရွိ လႊတ္ေတာ္မ်ားအတြင္း အမ်ိဳးသမီးေတြပါ၀င္မႈက ၄.၆ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရွိေနတယ္။ ဒီထဲမွာမွ ၀န္ႀကီးႏွစ္ဦး၊ ဒု၀န္ႀကီး ၄ ဦးအထိရွိေနတာကို ေတြ႕ရတယ္။ ၂၀၁၅ မွာေကာ ဒီလို၀န္ႀကီးအဆင့္ေတြထဲမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ဘယ္ႏွစ္ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္မ်ား ပါလာႏိုင္ဦးမယ္ထင္လဲ။
ေျဖ။ ။ ဒါေတြကေတာ့ေလ။ ပါတီႀကီးေတြအေနနဲ႔၊ အထူးသျဖင့္ အစိုးရဖြဲ႔ႏိုင္ေလာက္တဲ့ ပါတီႀကီးေတြက အမ်ိဳးသမီးေတြကို ၀န္ႀကီးအျဖစ္ေနရာေပးဖုိ႔ ဘယ္ေလာက္ထိ လိုလုိလားလားရွိသလဲ။ အမ်ိဳးသမီးေတြကေကာ ၀န္ႀကီးလုပ္ဖို႔ ဘယ္ေလာက္ဆႏၵရွိသလဲ။ ၀န္ႀကီးတာ၀န္ထမ္းေဆာင္ဖို႔ ဘယ္ေလာက္ထိ အရည္အခ်င္းရွိသလဲ ဆိုတဲ့အေပၚမွာ အမ်ားႀကီး မူတည္ေနတယ္။ အရည္အခ်င္းရွိလာရင္ေတာ့ ဒီ၀န္ႀကီးေနရာကို အမ်ိဳးသမီးရယ္ အမ်ဳိးသားရယ္မွ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီတာ၀န္ကို ထမ္းေဆာင္ႏိုင္တဲ့သူကို တာ၀န္ေပးအပ္တာကပဲ ႏိုင္ငံအတြက္ ပိုၿပီးေတာ့ ေကာင္းမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။
ေမး။ ။ မြန္ျပည္နယ္မွာဆို အမ်ိဳးသမီးပါတီ ရွိေနတယ္။ ရခိုင္မွာဆိုလည္း လႈမႈေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြမွာ အမ်ိဳး သမီးေတြ အဓိကေနရာေတြက တာ၀န္ထမ္းေနၾကတယ္။ ၂၀၁၀ ထက္ ၂၀၁၅ မွာ နယ္ပယ္အရပ္ရပ္က အမ်ိဳး သမီးေတြ ပါ၀င္လာဖို႔ ဘယ္လိုအေျခအေန ရွိေနတယ္ထင္လဲ။
ေျဖ။ ။ ၂၀၁၀ထက္စာရင္ေတာ့ ၂၀၁၅မွာ အမ်ိဳးသမီးေတြပိုၿပီးေတာ့ တက္ၾကြလာၾကတယ္။ အမ်ိဳးသမီးအေရး လႈပ္ရွားတဲ့ အဖြဲ႔ေတြလည္း ျမန္မာျပည္မွာပိုၿပီးေတာ့ မ်ားလာတယ္။ ဆိုေတာ့ တစံုတရာ အတိုင္းအတာအထိ တိုးတက္လာတယ္လို႔ ျမင္တယ္ေပါ့ေနာ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ခုနကေမးသလို မြန္အမ်ိဳးသမီးပါတီရယ္လို႔ ျဖစ္ေပၚ လာမႈမ်ိဳးေပါ့။ ဒါလည္း လိုအပ္ခ်က္အရ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္မယ္ေပါ့ေနာ္။ဆိုေတာ့ အမထင္တာက်လို႔ရွိရင္ တကယ့္ ႏိုင္ငံအေျပာင္းအလဲမွာ အမ်ိဳးသမီးသီးသန္႔ဆိုတာရယ္လို႔ လုပ္ဖို႔ဆိုတာထက္ ႏိုင္ငံတိုးတက္ဖို႔ လုပ္တာက ပိုၿပီး ေတာ့ အခရာက်တယ္ေပါ့။
ေမး။ ။ ရန္ကုန္တိုင္းမွာဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီးရပ္/ေက်း ဥကၠဌက ၄၁ ေယာက္အထိရွိေနတယ္။ အခ်ိဳ႕ျပည္နယ္ေတြ မွာလည္း အမ်ိဳးသမီးရပ္/ေက်း ဥကၠဌေတြ ရွိေနတယ္။ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုကေတာ့ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာတင္မကဘဲ ရပ္/ေက်းလုိ အဆင့္ေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ၂၀၁၅ မွာပါ၀င္ဖို႔ ပိုရွိလာႏိုင္တယ္ဆိုတာ ခန္႔မွန္းခ်က္ထုတ္ထား တယ္။ ဒီလိုပါ၀င္ဖို႔ဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီးကိုယ္တိုင္က စိတ္ဆႏၵဘယ္ေလာက္ထိ ျပင္းျပေနမွ ရႏိုင္မလဲ။
ေျဖ။ ။ ဟုတ္ကဲ့ရွင့္။ ဒီလုိမ်ိဳး ရာခိုင္ႏႈန္း ေတာ္ေတာ္မ်ားလာခဲ့ျခင္းက အမ်ိဳးသမီး Awarness ကို ဒီအုုပ္ခ်ဴပ္ေရး၊ ဒီႏိုင္ငံေရး က႑ပိုင္းကို ပိုၿပီးေတာ့ တာ၀န္ယူခ်င္တဲ့ အမ်ဳိးသမီးမ်ားလာျခင္းက ႏိုင္ငံတိုးတက္ဖို႔ ေကာင္းမြန္တဲ့ အလားအလာတစ္ခုပါ။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆိုေတာ့ ဒီႏိုင္ငံရဲ႕ ထက္၀က္ေက်ာ္ေသာ လူဦးေရက အမ်ဳိးသမီးထု မိန္းမ သားေတြျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ ဒီအမ်ဳိးသမီးပါ၀င္ျခင္းက သူတို႔တစ္စုတည္းအတြက္တင္မဟုတ္ပဲ ႏိုင္ငံ အတြက္ကိုယ္စားျပဳပါ၀င္လာတာျဖစ္လို႔ ဒါကအေပါင္းလကၡဏာလို႔ျမင္ပါတယ္။
ေမး။ ။ ပါတီေတြအတြင္း၊ အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ားအတြင္း အမ်ဳိးသမီးေတြ ပါ၀င္ေနတာ၊ ပါ၀င္ဖို႔ လုပ္ေဆာင္ေနတာေတြက အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ လြတ္လပ္လာလား။ ဟန္ျပအေျခအေနလား။ လံုး၀ မလြတ္လပ္ေသးတဲ့ အေနအထားလား။ ဘယ္လိုျမင္လဲ။
ေျဖ (မထုေမ) ။ ။ ပါ၀င္လာတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒါကအမ်ိဳးသမီးေတြကိုယ္တိုင္ တက္တက္ၾကြၾကြ ပါ၀င္လႈပ္ရွားလို႔ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ တစ္စံုတစ္ေယာက္က ေနရာေပးတယ္ဆိုတာထက္ အမ်ိဳးသမိးေတြက ကိုယ့္အခြင့္အေရးကို ကိုယ္ တိုက္ပြဲ၀င္ၾကတာ ႀကိဳးစားၾကတာ ဆိုရင္ေတာ့ ပိုမွန္လိမ့္မယ္ေပါ့ေနာ္။
ေမး။ ။ ဟုတ္ကဲ့။ ၂၀၁၅ မွာဆိုရင္ ရခိုင္မွာပါတီႀကီးေတြ ေအာင္ျမင္မႈမရႏိုင္ဘူးလို႔ သိထားၾကတယ္ေပါ့။ ပါတီႀကီးေတြအတြက္ အခက္အခဲတစ္ခုဆိုတာထက္ ပိုေနတယ္ေပါ့။ ဒီျဖင့္ ျပည္နယ္ေတြမွာ ရႏိုင္ေပမယ့္ ရခိုင္ မွာေတာ့ လံုး၀မျဖစ္ႏိုင္ဘူးေပါ့။ ဆိုေတာ့ ရခိုင္မွာ ျပည္နယ္အစိုးရ ဖြဲ႕ႏိုင္ေလာက္တဲ့ ပါတီအဖြဲ႔အစည္းက ဘယ္ အဖြဲ႕အစည္း ျဖစ္ႏိုင္မယ္လို႔ အမ ခန္႔မွန္းလဲ။
ေျဖ (မထုေမ) ။ ။ အင္း။ တရားမွ်တၿပီး လႊတ္လပ္တဲ့ ေရႊးေကာက္ပြဲျဖစ္မယ္။ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေလာင္းေတြ အေနနဲ႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ စည္းရံုးပိုင္ခြင့္ ရမယ္ဆိုရင္ေပါ့ေနာ္။ ပါတီႀကီးေတြဆိုတာထက္ ရခိုင္အမ်ိဳးသား အက်ဴိးစီးပြားကို ကာကြယ္ႏိုင္တဲ့ ပါတီတစ္ရပ္က အႏိုင္ရရွိမယ္လို႔ ယံုၾကည္တယ္။
ေမး။ ။ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္ ရပ္နားဖို႔အဆိုေတြ တင္ခဲ့တဲ့အထိ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဆိုေတာ့ ျပန္လည္တည္ေထာင္ဖို႔ ကိစၥေတြမွာ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြ အေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ထိ ပါ၀င္ႏိုင္မယ္လို႔ထင္လဲ။
ေျဖ (မထုေမ) ။ ။ က်မ ရခိုင္မွာ ၁၂ ရက္ေလာက္ေနၿပီး ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းေတြကို လုပ္ခဲ့တယ္။ အခု အခ်ိန္အထိေတာ့ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ လႈမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြထဲက တစ္ေယာက္ခ်င္း ဦးေဆာင္ကူညီ မႈေတြကလြဲရင္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ရယ္လို႔၊ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းရယ္လို႔ မ်ားမ်ားစားစား ကူညီတာ မေတြ႕ရဘူး။ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ယူေရးဆိုတဲ့ ေနရာမွာေတာ့ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဆိုတာထက္ အစိုးရက တာ၀န္ယူ လုပ္ေဆာင္ေပးဖို႔ အေရးတႀကီး လုိအပ္ေနတယ္လို႔ထင္တယ္။
ေမး။ ။ ရခိုင္ျပည္နယ္ အစိုးရရဲ႕ ထုတ္ျပန္မႈအရေပါ့ေနာ္။ ပ်က္စီးဆံုးရႈံးမႈ ပမာဏဟာ က်ပ္ဘီလီယံ ၄၀ ေက်ာ္ ရွိတယ္လို႔ ျပည္နယ္အစိုးရက ထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။ ဒီအထဲမွာ ကေလးေတြအတြက္ အေျခအေနက အေတာ္ဆိုး ေနတယ္လို႔ သိရတယ္။ အမ သာ အမ ၿပိဳင္မယ့္မဲဆႏၵနယ္ေတြက အႏိုင္ရၿပီဆိုရင္ ကေလးေတြအတြက္ ဘယ္ အရာကို ဦးစားေပးလုပ္မလဲ။
ေျဖ (မထုေမ) ။ ။ အခုေလာေလာဆယ္ ေတြ႕ရတာက သဘာ၀ေဘးအႏၱာရယ္ ခံစားရတဲ့ ေဒသမွာဆိုရင္ ေသာက္ေရသံုးေရသန္႔သန္႔ ရရွိဖို႔က အေရးတႀကီး လိုအပ္ေနတယ္။ ခေလးေတြက အနာေတြ ေပါက္ေနၾကၿပီ။ ေလာေလာဆယ္ သူတို႔ရဲ႕က်န္းမာေရးက အေရးႀကီးတယ္။ တစ္ဆင့္တက္လာၿပီ ဆိုရင္ေတာ့ ပညာေရးပိုင္းေပါ့။
ေမး။ ။ အခုဆိုရင္ေပါ့။ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာနဲ႔ အေထြေထြေရႊးေကာက္ပြဲႀကီး က်င္းပေတာ့မယ္။ ဒီပြဲ ေအာင္ျမင္စြာ က်င္းပႏိုင္ဖို႔ ႏိုင္ငံတကာေကာ၊ ျပည္တြင္းကေကာ အားလံုး All inclusive ပါ၀င္လာဖို႔က ဘယ္ အတိုင္းအတာအထိ အေရးႀကီးမယ္ထင္လဲ။
ေျဖ(မထုေမ)။ ။ အရမ္းကို အေရးႀကီးပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ၂၀၁၅ က ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တကယ့္အေရး ႀကီးတဲ့ ေျပာင္းလဲမႈႀကီးေပါ့ေနာ္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္မို႔ ႏိုင္ငံတကာအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ သန္႔ရွင္းတဲ့ ေရႊးေကာက္ပြဲတစ္ခုျဖစ္ဖို႔ တရားမွ်တတဲ့ ေရႊးေကာက္ပြဲတစ္ခုျဖစ္ဖို႔ သူတို႔ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ ဆိုတာလဲ အရမ္းကို လိုအပ္တယ္။ မမွ်တဘူးဆိုရင္ေတာင္ေပါ့ေနာ္။ အဲ့ဒီေန႔မွာပဲ On the spot သတင္းအေနနဲ႔ျဖစ္ေစ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ကလဲ အမ်ားႀကီးလိုတယ္။ ဟုတ္တယ္ ၂၀၁၅ မွာ All Inclusives ျဖစ္ဖို႔ ႏုိင္ငံတကာေကာ ျပည္တြင္းမွာပါ အေတာ္ေလး စိတ္၀င္စားေနတာ ေတြ႕ရတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ၂၀၁၅ က ျမန္မာႏိုင္ငံ အေျပာင္းအလဲအတြက္ တစ္စံုတစ္ရာအထိ ႀကီးမားတဲ့ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ႏုိင္တယ္လို႔ အမကိုယ္တုိင္ ယူဆတယ္။
ေမး။ ။ အမအေနနဲ႔ အမရဲ႕ မဲဆႏၵနယ္ေျမကေန ၀င္ေရာက္ေရႊးေကာက္ခံမယ္။ ၿပီးေတာ့ ေရႊးေကာက္ပြဲမွာ အႏိုင္ရၿပီး လႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္မယ္ဆိုရင္ ဘယ္လို အဆိုမ်ဴိးကို ပထမဆံုး တင္သြင္းမလဲဆိုတာ ေနာက္ဆံုး အေနနဲ႔ ေျဖေပးပါ။
ေျဖ (မထုေမ) ။ ။ ပထမဆံုးအေနနဲ႔ က်မတို႔ တိုင္းရင္းသားေတြ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆံုးရႈံးခဲ့ရတဲ့ တိုင္းရင္းသား အခြင့္အေရးရဖို႔အတြက္ ေနၿပီးေတာ့ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္မွာ က်မတို႔လို ဘ၀တူ တိုင္းရင္းသားမ်ားနဲ႔ ရပိုင္ခြင့္ကို ေတာင္းဆိုတဲ့ ပထမဆံုး အဆိုေပါ့ေနာ္။ ဒီအဆိုကို တင္ဖို႔မ်ားပါတယ္။
http://www.myanmardemocracy.org/
0 comments:
Post a Comment
မွတ္ခ်က္ေတြကို ေဖာ္ျပရန္ ခဏေလးေစာင့္ၾကပါ။