၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ျပည္လံုးကၽြတ္ သန္းေခါင္စာရင္းအရ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ မသန္စြမ္းသူဦးေရဟာ တုိင္းျပည္ လူဦးေရရဲ႕ ၄ ဒသမ ၆ ရာခုိင္ႏႈန္း ရွိတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားတာေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ မသန္စြမ္းသူဦးေရ ၂ ဒသမ ၃ သန္း ေက်ာ္ ရွိပါတယ္။ လာမယ့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မသန္စြမ္းသူေတြရဲ႕ မဲေပးပုိင္ခြင့္၊ မဲေပးႏုိင္မယ့္ အခြင့္အလမ္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေရႊမင္းသား ေဖာင္ေဒးရွင္း (ျမန္မာ) ဥကၠ႒ ဦးျမတ္သူ၀င္းနဲ႔ ဧရာ၀တီ သတင္းေထာက္ ျမတ္ျပည့္ၿဖိဳးက ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။
ေမး ။ ။ လာမဲ့ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မသန္စြမ္းသူေတြ မဲေပးခြင့္ရဖို႔ ဘာေတြ လုပ္သြားဖို႔ ရွိပါသလဲ။
ေျဖ ။ ။ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မသန္စြမ္းေတြ မဲေပးခြင့္ရဖို႔ သူတို႔ မလုပ္လည္း က်ေနာ္တို႔ လုပ္မယ္၊။ လုပ္တဲ့ေနရာမွာ ႏွစ္မ်ဳိးရွိမယ္။ ေတာင္းယူတယ္၊ လုပ္ယူတယ္။ သူတို႔ လုပ္တာကုိ ထိုုင္ေစာင့္ေနလို႔ မရဘူး။ သူတို႔ လုပ္ေအာင္လည္း တုိက္တြန္းမယ္။ ကုိယ္တိုင္ လုပ္ရမယ္။ ေရႊမင္းသား ေဖာင္ေဒးရွင္း ကြန္ရက္ရွိတဲ့ ၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ က်ေနာ္တို႔ လူေတြ ထားထားမယ္။ မဲ႐ုံေတြမွာ မသန္စြမ္းသူေတြ လာၿပီး မဲေပးတဲ့အခါ ကူညီႏုိင္ဖို႔ ေရႊမင္းသားရဲ႕ ေစတနာ၀န္ထမ္းေတြ ထားထားေပးမယ္။ ၿမိဳ႕နယ္ ၇၀ ေလာက္မွာေတာ့ လုပ္ႏုိင္မယ္။ မႏၱေလးတိုင္းမွာ ခ်မ္းေအးသာစံ၊ ပုသိမ္ႀကီးနဲ႔ အမရပူရၿမိဳ႕နယ္ တို႔မွာ လုပ္မယ္။
ေမး ။ ။ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မသန္စြမ္းေတြ မဲေပးႏုိင္ဖို႔ အခြင့္အေရး ဘယ္ေလာက္ရမယ္လို႔ ျမင္ပါသလဲ။
ေျဖ ။ ။ မသန္စြမ္းေတြ မဲေပးႏုိင္ဖို႔ ရာႏႈန္းျပည့္ လုပ္မယ္။ မဲေပးပုိင္ခြင့္ရွိတဲ့ မသန္စြမ္းအားလုံး မျဖစ္မေန မဲသြားေပးဖို႔ ႏႈိးေဆာ္မယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ Network မွာ ရွိေနတဲ့ မသန္စြမ္းအားလုံးကုိ မဲေပးမယ့္ သူေတြကုိပဲ မွာမယ္။ အသိေပးမယ္။ ခက္တာက မသန္စြမ္း Issue က ခ်င္းျပည္နယ္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဆုုိတာမ်ဳိး အုပ္စုလိုက္ မဟုတ္ဘူး။ အားလုံးက ျပန္႔က်ဲေနတာ။ ဘယ္ေနရာမွာျဖစ္ျဖစ္ တတုိင္းျပည္လုံးမွာ မသန္စြမ္းေတြ ရွိေနတယ္။ အဲဒီအတြက္ လုပ္ရတာေတာ့ နည္းနည္း အခက္အခဲ ရွိႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရသေလာက္ က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္သြားမယ္။
ေမး ။ ။ မသန္စြမ္းသူေတြရဲ႕ မဲေပးပုိင္ခြင့္အတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ဘာေတြ ေဆာင္ရြက္ ေပးဖို႔ လိုပါသလဲ။
ေျဖ ။ ။ မသန္စြမ္းေတြအတြက္ စံျပ မဲ႐ုံလုပ္ေပးမယ္လို႔ ေျပာတယ္၊ ဒီအတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ ေကာင္းပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ အသိအမွတ္ျပဳပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စံျပမဲ႐ုံဆုိတာကုိ သိပ္ၿပီး ဘ၀င္မက်ဘူး။ က်ေနာ္တို႔ အတြက္ စံျပမဲ႐ုံဆုိတာမ်ဳိး မလိုပါဘူး။ မဲ႐ုံတိုင္းမွာ မဲေပးႏုိင္ရမယ္။ စံျပမဲ႐ုံရွိတဲ့ေနရာကို အေ၀းႀကီးမွာရွိတဲ့ မသန္စြမ္းက ဘယ္လို လုပ္လာႏုိင္မလဲ။ မဲရုံတုိင္းမွာ မသန္စြမ္းေတြ မဲေပးဖို႔ အဆင္ေျပေအာင္ စီစဥ္ ေပးေစခ်င္ပါတယ္။ အခုခ်ိန္ထိေတာ့ လုပ္ေပးဖို႔ အလားအလာ သိပ္မျမင္ဘူး။ ကုိယ့္ဘာသာကုိယ္ပဲ လုပ္ရ မွာေပါ့ဗ်ာ။
ေမး ။ ။ မသန္စြမ္းကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဘယ္ႏွစ္မ်ဳိးေလာက္ သတ္မွတ္ထားပါသလဲ။
ေျဖ ။ ။ ခႏၶာကုိယ္ လႈပ္ရွားမႈ ခက္ခဲသူ၊ အၾကား အာ႐ုံခ်ဳိ႕တဲ့သူ၊ အျမင္ အာ႐ုံခ်ဳိ႕တဲ့သူ၊ ဥာဏ္ရည္ အားနည္းသူ ဆုိၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ လူမႈ၀န္ထမ္း ဦးစီးဌာနက ၄ မ်ဳိး သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ အဲဒီ မသန္စြမ္းသူေတြထဲမွာ အျမင္ အာ႐ုံခ်ဳိ႕တဲ့သူက အမ်ားဆုံးလို႔ ၂၀၁၄ သန္းေခါင္စာရင္းအရ သိရပါတယ္။ ကမာၻမွာေတာ့ မသန္စြမ္းကုိ ၈ မ်ဳိးအထိ သတ္မွတ္ပါတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ အနာႀကီးေရာဂါသည္၊ ကုိယ္ကုိကုိယ္ ေသေၾကာင္းႀကံတဲ့ စိတ္က်ေ၀ဒနာသည္ေတြ ပါပါတယ္။
ေမး ။ ။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ မသန္စြမ္းသူေတြရဲ႕ တန္းတူ အခြင့္အေရးရေနၿပီလား။
ေျဖ ။ ။ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာရင္ က်ေနာ္တို႔ မသန္စြမ္းေတြ အေရြးခံဖို႔နဲ႔ မဲေပးဖို႔။ အေရြး ခံတာက ျပည္သူေတြရဲ႕အပုိင္းျဖစ္သြားၿပီ။ က်ေနာ္တို႔ကုိ ေမးတယ္။ က်ေနာ္တို႔ထဲမွာ လႊတ္ေတာ္ထဲကုိ ၀င္ႏုိင္မဲ့ အရည္အခ်င္း ရွိတဲ့သူေတြ ရွိလားတဲ့။ အမ်ားႀကီး ရွိတာေပါ့ဗ်ာ။ ရွင္းေအာင္ ေျပာရရင္ က်ေနာ္တုိ႔က ကူလီထမ္းမွာမွ မဟုတ္တာ။ ျပည္သူအေပၚ တကယ္ေစတနာရွိၿပီး လုပ္ရည္ကုိင္ရည္ ရွိတဲ့သူေတြ က်ေနာ္တို႔ မသန္စြမ္းေတြထဲမွာ အမ်ားႀကီး ရွိတယ္။
ေနာက္တခုက က်ေနာ္ အာဇာနည္ေန႔ အခမ္းအနား ခ်ီတက္ အေလးျပဳခဲ့တာ ဒီႏွစ္နဲ႔ဆုိ ၄ ႏွစ္ရွိၿပီ။ အခုခ်ိန္အထိ မသန္စြမ္းေတြအတြက္ ၀ွီးလ္ခ်ဲ အတက္အဆင္း လုပ္ဖို႔ ေလွ်ာက္လမ္း လုပ္မေပးေသးဘူး။ လာျခင္း၊ မလာျခင္း သူတို႔နဲ႔ မဆုိင္ဘူး။ လုပ္ေပးရမွာ သူတို႔ တာ၀န္၊ မေျပာဘဲ သိရမဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြ ရွိရမယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုေတာ့ အထူးအခြင့္အေရး ေရွ႕ဆုံးက ၀င္ခြင့္ေပးတာပဲ ေက်းဇူးတင္ရမယ္။ (ပင့္)မ ေပးတဲ့သူေတြ ရွိေနတာပဲ ဆုိတာမ်ဳိး က်ေနာ္တို႔ မလိုခ်င္ဘူး၊ သူတို႔လည္း အၿမဲတမ္း မ’ ေနစရာမလိုဘူး၊ က်ေနာ္တို႔လည္း အၿမဲ အ မ’ ခံေနစရာ မလိုဘူး။
ေမး ။ ။ ေရြးေကာက္ပြဲေန႔မွာ မဲေပးခ်င္တဲ့ အျမင္အာ႐ုံ ခ်ဳိ႕တဲ့သူေတြ အတြက္ေရာ ေရႊမင္းသား ေဖာင္ေဒးရွင္း အေနနဲ႔ ဘယ္လို အကူအညီေတြ ေပးသြားမလဲ။
ေျဖ ။ ။ အျမင္အာ႐ုံ ခ်ဳိ႕တဲ့သူအတြက္ အခက္အခဲေတြ အမ်ားႀကီး ရွိႏုိင္မယ္။ သူက မျဖဴကုိ ေပးခ်င္တယ္။ ဒါေပမဲ့ သူ႔ကုိ ကူတဲ့သူက မနီကုိေပးရင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ။ လုပ္ေပးမဲ့သူက မနီကုိ ထည့္ရင္ သူ မသိႏုိင္ဘူး။ ၿပီးေတာ့ သူက မျဖဴကုိ ေပးေတာင္မွ သူေပးတာကုိ လူမသိေစခ်င္ဘူး။ လွ်ဳိ႕၀ွက္မဲ ျဖစ္ခ်င္တယ္။ အဲဒီျပႆနာက ႀကီးတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ကုိလည္း မယုံပါနဲ႔။ အားကုိးပါ။ မယုံနဲ႔။ က်ေနာ့္ ကေလးေတြကုိလည္း ရာႏႈန္းျပည့္ အာမ မခံႏုိင္ဘူး။ စိတ္ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိႏုိင္တာပဲ။ သူတို႔ကလည္း ေစတနာ ၀န္ထမ္းေတြ၊ ျပန္မေျပာဘူးလို႔ က်ေနာ္ တာ၀န္မခံႏုိင္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ့္ယုံၾကည္ရမဲ့သူ မိသားစု၊ အေဖ၊ အေမ၊ ေမာင္ႏွမ ေခၚလာပါ၊ အဲဒီလို ေခၚလာဖို႔ အဆင္မေျပမွ က်ေနာ္တုိ႔ ၀င္ကူပါ့မယ္။
ေမး ။ ။ ေရြးေကာက္ပြဲေန႔မွာ မသန္စြမ္းသူေတြရဲ႕ မဲတျပားအတြက္ ဘယ္လို သတင္းစကား ပါးခ်င္ပါသလဲ။
ေျဖ ။ ။ မဲေပးပုိင္ခြင့္ရွိတဲ့ မသန္စြမ္းတိုင္း မဲသြားေပးပါ။ မဲ႐ုံံသြားဖို႔ ကူညီမယ့္သူ မရွိလို႔ ကူညီမယ့္သူ ေမွ်ာ္မေနနဲ႔။ ေရာက္ေအာင္သြားပါ။ အဆင္ေျပပါ့မလားဆိုတဲ့ စုိးရိမ္ ပူပန္မႈေတြ အမ်ားႀကီး ရွိေနမယ္ဆိုတာ သိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကုိယ္မေပးရင္ အဲဒီမဲက ပယ္မဲျဖစ္သြားမွာေလ။ မသန္စြမ္းေတြအတြက္ Right to Vote ျဖစ္ေအာင္ မျဖစ္မေန မဲသြားေပးပါ။ ဒါေပမဲ့ အခုက မဲစာရင္းေတာင္ လာမၾကည့္ၾကဘူး ျဖစ္ေနတာ။ အဲဒီေန႔မွာ ေတာ္႐ုံတန္႐ုံ အခက္အခဲရွိ႐ုံနဲ႔ လက္မေလွ်ာ့ဘဲ မဲ႐ုံကုိ ေရာက္ေအာင္သြားပါ။ မဲေပးပါ။ အဲဒီလို မေပးရင္ ေနာက္ေပၚေပါက္လာမယ့္ အစုိးရဟာ က်ေနာ္တို႔ဆႏၵ မပါေတာ့ဘူးေလ။ အဲဒီအတြက္ ဘယ္သူကုိ ေပးရမယ္လို႔ က်ေနာ္တခြန္း မေျပာဘူး။ သူဘာသူ ဘာပဲေပးေပး။ ေပးဖို႔ အဓိကပဲ။ အဲဒီတခြန္းေတာ့ က်ေနာ္လူေတြကုိလည္း မွာထားတယ္။ မဲစာရင္းပါ မပါေတာ့ အရင္ၾကည့္ဦး။ အဲဒီေန႔မွာ အခက္အခဲ ရွိလိမ့္မယ္။ ခဏပဲ ႀကဳံရမယ္၊ ေနာင္ ၅ ႏွစ္အတြက္ အရမ္းအေရးႀကီးတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ အခုႀကဳံရမယ့္ အခက္အခဲ ေလာက္ကုိ စာမဖြဲ႔ပါနဲ႔။ က်ေနာ္တုိ႔ တာ၀န္ကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ေက်ပါ။ ငါတုိ႔အခြင့္အေရး ဘာညာဆုိၿပီး ေလွ်ာက္ ေအာ္မေနနဲ႔။ ကုိယ့္တာ၀န္ကုိယ္ေက်မွ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမွာ လူရာ၀င္မွာ၊ အက်ဳံး၀င္မွာပါ။
http://burma.irrawaddy.org/
0 comments:
Post a Comment
မွတ္ခ်က္ေတြကို ေဖာ္ျပရန္ ခဏေလးေစာင့္ၾကပါ။